MOSLASHUVCHAN INFLYATSIYANI MAQSADLASH REJIMI: EVROPA TAJRIBASI VA O'ZBEKISTON UCHUN ISTIQBOLLAR
Keywords:
inflyatsiyani maqsadlash, pul-kredit siyosati, monetar transmission mexanizmi, dollarizatsiya, forvard yo'naltirish, Markaziy bank mustaqilligi, O'zbekiston.Abstract
Ushbu maqolada moslashuvchan inflyatsiya maqsadlashi (Flexible Inflation Targeting — FIT) rejimining Evropa mamlakatlarida — xususan Shvetsiya Riksbanki, Norvegiya Norges Banki va Chexiya Milliy bankida — qo'llanilishi tahlil qilinadi va O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining pul-kredit siyosatini takomillashtirish bo'yicha amaliy xulosalar taqdim etiladi. 2017–2025 yillar statistik ma'lumotlari asosida O'zbekistondagi monetar transmission mexanizmining zaiflik omillari — yuqori dollarizatsiya darajasi, davlat banklarining kreditlar bozorida ustunligi va inflyatsion kutilmalar boshqaruvi tizimining rivojlanmaganligi — tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko'ra, O'zbekiston 5 foizlik inflyatsiya maqsadiga erishish uchun shunchaki foiz stavkasini boshqarish emas, balki FIT ning to'rtta institutsional ustunini — shaffoflik, kommunikatsiya siyosati, mas'uliyat va maqsad ishonchliligi — yaxlit tizim sifatida joriy etishi zarur.
References
1. Al Rasasi M., Cabezon E. (2022). Uzbekistan's Transition to Inflation Targeting. IMF Working Paper WP/22/229. Washington D.C.: International Monetary Fund.
2. Bernanke B.S., Mishkin F.S. (1997). Inflation Targeting: A New Framework for Monetary Policy? Journal of Economic Perspectives, 11(2), 97–116.
3. BIS (2025). Moving targets? Inflation targeting frameworks, 1990–2025. BIS Quarterly Review, February 2025. Basel: Bank for International Settlements.
4. IMF (2026). Uzbekistan: Staff Concluding Statement of the 2026 Article IV Mission. April 2026. Washington D.C.: IMF.
5. IMF (2025). Uzbekistan: Staff Concluding Statement of the 2025 Article IV Mission. April 2025. Washington D.C.: IMF.
6. Mishkin F.S. (1995). Symposium on the Monetary Transmission Mechanism. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 3–10.
7. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2026). 2026-yil 17-iyundagi yig'ilishda asosiy stavkani ko'rib chiqish to'g'risida press-reliz. Toshkent: ORCB.
8. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2025). 2025-yil 4-chorak uchun pul-kredit siyosati sharhi. Toshkent: ORCB.
9. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2025). Pul-kredit siyosatining asosiy yo'nalishlari 2026 va 2027–2028 yillar. Toshkent: ORCB.
10. ScienceDirect (2026). Monetary policy transmission mechanism in post-communist economies: Evidence from Uzbekistan. Journal of Economics and Finance.
11. Svensson L.E.O. (2010). Inflation Targeting. In: Handbook of Monetary Economics, Vol. 3. Amsterdam: Elsevier.
12. Macrotrends (2024). Uzbekistan Inflation Rate — Historical Data 2011–2025. https://www.macrotrends.net