SUN’IY INTELLEKT INQILOBI

Abstract

Insoniyat tarixi davomida bir necha bor global sanoat va iqtisodiy inqiloblarni boshidan kechirdi. Bugungi kunda biz guvohi boʻlayotgan toʻrtinchi sanoat inqilobining markazida esa shubhasiz Sun’iy Intellekt (SI) texnologiyasi turibdi. Kechagina faqat kompyuter laboratoriyalarida yoki ilmiy-fantastik asarlarda tilga olingan bu tushuncha, bugun global iqtisodiyot, geosiyosat, tibbiyot, harbiy sanoat va kundalik ijtimoiy hayotimizning har bir jabhasini tubdan qayta shakllantirmoqda.

Sun’iy intellekt – bu shunchaki navbatdagi dasturiy ta’minot yoki kompyuter texnologiyasining rivojlanishi emas. Bu insoniyat tarixida ilk bor oʻz-oʻzini oʻqitish, tahlil qilish, mantiqiy xulosalar chiqarish va hatto ijodiy yondashish qobiliyatiga ega boʻlgan raqamli ong platformasining yaratilishidir. Biz ma’lumotlar ummonida yashayotgan XXI asrda, inson miyasi ulkan axborot oqimini (Big Data) qayta ishlashga jismonan ulgurmayotgan bir paytda, SI tizimlari eng optimal yechimlarni soniyalar ichida topib bera oladigan asosiy vositaga aylandi. Ushbu keng qamrovli va tahliliy maqolada sun’iy intellektning evolyutsiyasi, uning ishlash mexanizmlari, zamonaviy neyron tarmoqlarining imkoniyatlari, jahon iqtisodiyoti va ijtimoiy hayotga koʻrsatayotgan fundamental ta’sirlari, kiberxavfsizlik masalalari hamda ushbu texnologiyaning kelajakda inson sivilizatsiyasi uchun tugʻdirishi mumkin boʻlgan ekzistensial xavf-hatarlari batafsil tahlil qilinadi.